"Stop met huilen" en wat maakt dat dit niet werkt.

“Stop met huilen.”

“Stop met huilen, NU!”

“Ik zeg, stop met huilen”

“Houdt op, anders laat ik je hier.”


Wanneer je kind huilt wil je het als ouder graag zo snel mogelijk oplossen en natuurlijk hebben zoveel verschillende ouders even zoveel verschillende manieren om hiermee om te gaan.
Bovenstaande is een voorbeeld van een vader die op zijn manier erg zijn best deed om een dagje uit weer gezellig te krijgen. Het meisje (ik schat haar een jaar of 7) huilde, moeder benoemde dat ze er even niet tegen kon en liep erbij weg en vader deed wat hij kon met wat hij wist op dat moment.
Helaas,  je raadt het al. Het kind stopte niet met huilen, er kwam een schepje bij bovenop.
En vader? Die wist het echt niet meer en na een zucht ging hij erbij op de grond zitten.

Machteloos? Moedeloos? Gefrustreerd? Ik heb het niet gevraagd maar ik kan me bij alle gevoelens iets voorstellen. Hoe komt het toch dat kinderen niet stoppen met huilen als je dit vraagt maar juist vaak een tandje bij zetten? En hoe komt het dat ouders geneigd zijn huilen zo snel mogelijk te voorkomen of oplossen?

Wanneer de focus ligt op het stoppen van gedrag in plaats van de reden achter het gedrag, zal een kind het gevoel hebben dat het niet gehoord wordt. Het vervelende gevoel in zijn lijf blijft echter wel aanwezig en dat kan verwarring en een gevoel van afwijzing veroorzaken. Het voelt immers nare dingen die niet ophouden alleen omdat een volwassene zegt dat het moet stoppen. Daarmee groeit het gevoel van onveiligheid, frustratie of hartzeer. Omdat het kind wenst dat hij serieus genomen wordt in wat hij voelt, zal een kind dat huilt zal vechten voor het bestaansrecht van wat hij op dat moment voelt.

 

Wat zijn voor het kind redenen om te huilen en wat levert huilen op?

Wanneer je weet wat het je als mens oplevert om te huilen, kun je ook begrijpen wat de reden is voor kinderen om hun tranen de vrije loop te laten. Ze maken zich minder druk om de maatschappelijke oordelen en dus wegen de voordelen zwaarder dan de eventuele nadelen. Kinderen zullen ook eerder geneigd zijn zich over te geven aan deze voordelen aangezien zij, in tegenstelling tot de meeste volwassenen, veel dichter bij hun pure gevoel staan.

Wat zijn nou die voordelen?
Huilen heeft, naast alarmeren, nog een andere functie. Het brengt balans in je lichaam. Tranen van verdriet of frustratie bevatten stresshormonen welke je lichaam afvoert door te huilen. Het helpt dus om stress kwijt te raken. Het kind kan ontladen en het kan de opgebouwde spanning kwijt. Het lichaam kan alleen terugkeren naar zijn natuurlijke balans als het de kans krijgt deze emotie volledig teuitten. Daarom is het wenselijk de emotie niet vroegtijdig te stoppen of weg te drukken.

Huilen is een teken van hulpeloosheid en omdat de mens als baby compleet afhankelijk van anderen op de wereld komen, biedt het ons zeer effectieve roep om steun, troost of hulp. Het is een krachtig communicatiemiddel om ouders en verzorgers erop te attenderen dat hun aandacht gewenst is.
In onze cultuur groeien veel mensen op in een omgeving waar huilen gelijk staat aan zwakte en onbehagen. Omdat ouders deze gevoelens voor hun kinderen zoveel mogelijk willen voorkomen, zijn ze geneigd om het zo snel mogelijk ‘op te lossen’.
In het openbaar kan daar een gevoel van ‘falen’ bovenop komen doordat anderen er wat van zouden kunnen vinden. Hoe graag we ook anders zouden willen. De ogen van omstanders beïnvloeden voor velen van ons het zelfvertrouwen en daarmee de reactie.

 

Wat kan helpen?

·         Maak contact met je kind, gebruik hierbij al je zintuigen. Zo kom je in verbinding met elkaar. Sta een moment echt stil bij de liefde die je voor je kind voelt en probeer deze uit te dragen naar je kind. (Dat dit niet altijd lukt op het moment dat het gedrag van je kind je raakt is niet erg. Probeer dan te denken aan een moment uit het verleden waarbij je deze liefde wel voelde en probeer dit gevoel op te roepen.)
Als het werkend is voor jou en je kind kun je deze gevoelens ook uitspreken. “Kom maar bij mij”, “Het is oke, je mag best huilen” en “Ik houd van jou” klinkt voor een kind heel veilig en beschermend op het moment dat hij zich eigenlijk helemaal niet zo fijn voelt.
Wanneer het je kind (nog) niet lukt om in contact met jou te zijn door je bijvoorbeeld aan te kijken. Probeer dan via lichamelijk contact te laten weten dat je er voor hem bent. Dit kan bijvoorbeeld door zijn arm lichtjes aan te raken of zijn hoofd te strelen. Let hierbij wel op dat het voor jezelf en ook voor je kind prettig voelt. Het werkt niet als het lichamelijk contact voor een van beide over een persoonlijke grens gaat.

·         Geef de emotie ruimte. Let wel, dit is wat anders dan gedrag accepteren of toegeven aan wat het kind wil.  Ruimte geven en toegeven worden nog wel eens verward. Begrip tonen, echt luisteren naar je kind en erkennen dat het kind voelt wat het voelt, betekent niet dat je als ouder ook moet toegeven aan de wens van je kind. Zoals hierboven staat beschreven zal een kind vechten voor het bestaansrecht van zijn gevoelens. Door het kind te erkennen in wat hij voelt, zal het kind ervaren dat dit vechten bij jou niet nodig is. De ‘originele’ emotie blijft over. Door het huilen te accepteren, accepteer je het kind volledig. De fijne en de minder fijne kanten. Dit draagt bij aan een gezonde hechting tussen ouder en kind. Je kind mag er zijn, ook als het vervelende gevoelens ervaart. Dit verhoogd weer de eigenwaarde van het kind. Dit komt doordat het kind leert dat het een eigen inschatting kan maken van een situatie en dat deze geaccepteerd wordt. De innerlijke stem wordt positief bekrachtigd.

·         Praat op rustige toon met je kind. Als je kunt achterhalen waar het huilen vandaan komt, deel dit dan met je kind.
Bijvoorbeeld: “Heb je een moeilijke dag?”, “Was het allemaal een beetje te veel vandaag? Kan ik je helpen om je weer wat lekkerder te voelen?”  of“Je wilde graag een ijsje he? Dat snap ik wel. Je mag het ook best jammer vinden dat het nu niet kan”.

·         Blijf in contact met jezelf. Wees je bewust van je eigen emoties die door de situatie opgeroepen worden. Als het lukt is het voor een kind prettig als dit ook kort uitgesproken wordt. “Mamma is ook geschrokken.” Of “Ik merk dat ik erg boos werd net, was jij ook zo boos?”.
Kinderen voelen vaak haarfijn aan hoe de gemoedtoestand van de ouder is en door het voor je kind te bevestigen kan het kind dit naast zich neer leggen en zich weer concentreren op zijn eigen gevoel.

·         Een kind ontwikkelt veerkracht wanneer het ervaart dat verdriet ook weer weggaat wanneer het niet meteen opgelost wordt. Geef situaties daarom tijd en los het niet gelijk op.
Wanneer het verdriet intern is opgelost, kun je samen met je kind kijken of een oplossing nog nodig is en wat dan de oplossing zou kunnen zijn.

·         Wacht daarom ook met praten over de situatie. Wanneer een kind direct ‘moet’ vertellen over de gebeurtenis die geleid heeft tot zijn gevoel, haalt dit aandacht weg van waar het kind eigenlijk mee bezig mag zijn. Namelijk het verwerken van zijn gevoel. Haal het kind niet naar zijn ratio (zijn hoofd) maar laat je kind het gevoel doorleven in zijn hele lijf. Dit helpt het kind in zijn verwerkingsproces.

En weet je wat het fijne van het hele verhaal is? Je kind zal vanzelf stoppen met huilen als het gerustgesteld is en zich gehoord en geaccepteerd voelt. Dit hoef je dan dus niet meer te zeggen of te vragen.

Daarbij, wanneer alle emotie geuit is en de balans is hersteld, komt er ook weer ruimte in het kind. Ruimte om te leren en nieuwe dingen te ontdekken. Ruimte om prikkels te ontvangen en deze te verwerken. En daar kan je kind weer van groeien.